1. ಸುರು (Introduction)
ತುಳುನಾಡ್ಡ್ 'ಮಾರ್ಣೆಮಿ' (ದಸರಾ) ಬೊಕ್ಕ 'ಅಷ್ಟಮಿ' (ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿ) ಬತ್ತ್ಂಡ್ ಪಂಡ, ಊರು ಪೂರ್ತಿ "ಪಿಲಿ ನಲಿಕೆ" (Pili Nalike) ಅತ್ತ್ಂಡ "ಪಿಲಿ ಗೊಬ್ಬು"ದ ದರ್ಬಾರ್. ಪಿಲಿ ವೇಷ ಪಂಡ ತುಳುವೆರೆಗ್ ಬಜೀ ಒಂಜಿ ಕುಣಿತ ಅತ್ತ್, ಅವೊಂಜಿ ಭಾವನೆ. ಮಂಗಳೂರು ದಸರಾ ಬೊಕ್ಕ ಉಡುಪಿದ ವಿಟ್ಲಪಿಂಡಿದ ಸಮಯಡ್ ಸಾರ ಸಾರ ಪಿಲಿ ವೇಷಧಾರಿಲು ಊರುಡು ಮೆರವಣಿಗೆ ಬರ್ಪೆರ್.
Pili Nalike (Tiger Dance) is more than just a dance; it is an emotion for Tuluvas. During Dasara in Mangalore and Krishna Janmashtami in Udupi, hundreds of 'Tigers' roam the streets.2. ಅಪ್ಪೆ ಬೊಕ್ಕ ಬಾಲೆದ ಪರಕೆದ ಕಥೆ (Legend)
ಪಿಲಿ ನಲಿಕೆದ ಪಿರವು ಒಂಜಿ ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಯಿನ ಕಥೆ ಉಂಡು. ದುಂಬುದ ಕಾಲಡ್, ಒಂಜಿ ಅಪ್ಪೆನ (Appe) ಎಲ್ಯ ಬಾಲೆಗ್ (Baale) ಹುಷಾರ್ ಇಜ್ಜಂದೆ (ijjande) ಆಪುಂಡು. ಮರ್ದ್ ಕೊರ್ಂಡಲಾ ಗುಣ ಆಪುಜಿ. ಅಪಗ ಆ ಅಪ್ಪೆ (Appe) ದೇವಿಡ ಕಣ್ಣ ನೀರ್ ಪಾಡ್ದ್ ಒಂಜಿ "ಪರಕೆ" (Parake - Vow) ಪನ್ಪಲ್.
"ಎನ್ನ ಬಾಲೆಗ್ ಗುಣ ಆಂಡ, ಈ ಊರುದ ದೇವಲಯೊಡು ಆಯಗ್ ಪಿಲಿ ವೇಷ ಪಾಡ್ದ್ ದೇವಿದ ನಟ್ಟುನೆ ಮಲ್ಪಾವೆ."
ದೇವೆರೆನ ದಯೆಟ್ ಆ ಬಾಲೆಗ್ ಗುಣ ಆಪುಂಡು. ಅಪ್ಪೆ ಪಂಡಿನ ಲೆಕ್ಕನೆ ಬಾಲೆಗ್ ಪಿಲಿ ವೇಷ ಪಾಡ್ದ್ ದೇವಲಯೊಡು ನಲಿಪಾಯಲ್. ಅಂಚಾದ್ ಇತ್ತೆಲಾ ಎಲ್ಯ ಜೋಕುಲೆನ್ "ಬಾಲೆ" (Baale) ಲೆಕ್ಕ ಪಿಲಿ ವೇಷ ಪಾಡುನ ಕ್ರಮ ತುಳುನಾಡ್ಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಅಪ್ಪೆ-ಬಾಲೆದ ಪ್ರೀತಿ ಬೊಕ್ಕ ಭಕ್ತಿದ ಸಂಕೇತ.
The legend goes back to a mother (Appe) whose child (Baale) was critically ill. She vowed to the deity that if her child recovered, she would dress him as a tiger and make him dance in the temple (Devalyodu). This is known as "Devida Nattune" (Goddess's play/dance).3. ಬಣ್ಣಗಾರಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ವೇಷ (The Look)
ಪಿಲಿ ವೇಷ ಪಾಡುನವು ಸುಲಭದ ಕೆಲಸ ಅತ್ತ್. ಉಂದೆಕ್ಕ್ ಕಠಿಣವಾಯಿನ ವ್ರತ ಬೊಕ್ಕ ತಯಾರಿ ಬೋಡು. ವೇಷ ಪಾಡುನಕುಲು ಸುರುಕ್ ಮೈತ ರೋಮ ದೆತ್ತ್ದ್ (Shaving), ಮೈಕ್ ಎಣ್ಣೆ ಬಣ್ಣ (Oil Paint) ಪಾಡುವೆರ್. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ್ ಮಂಜಲ್ (Yellow) ಬೊಕ್ಕ ಕಪ್ಪು (Black) ಪಟ್ಟೆದ ವೇಷ ಬಾರಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ.
4. ತಾಸೆದ ಪೆಟ್ಟು (Tasase Beats)
ಪಿಲಿ ನಲಿಕೆದ ಜೀವಾಳ ಅಯಿತ ವಾದ್ಯ. ಉಂದೆನ್ "ತಾಸೆ" (Tasase) ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಈ ವಾದ್ಯದ ಸಬ್ದ ಕೇಂಡ್ಂಡ, ಎಂಚಿನ ಜ್ವರ ಇತ್ತಿನಾಯಗ್ ಲಾ ಕಾರ್ ಲಕ್ಕುಂಡು! "ಟಂ.. ಟಂ.. ಟಕುಟು.. ಟಂ..." ಪನ್ಪಿನ ಆ ರಿದಮ್ ಬ್ಯಾರೆ ಒಲ್ಪಲಾ ಕೇಣರೆ ತಿಕ್ಕುಜಿ.
5. ಸಾಹಸ ಬೊಕ್ಕ ಕಸರತ್ತು (Stunts)
ಪಿಲಿ ನಲಿಕೆಡ್ ಬಜೀ ಕುಣಿತ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್, ಮೈ ಜುಮ್ಮ್ ಪನ್ಪಿನ ಸಾಹಸಲಾ ಉಂಡು:
- ಅರಿ ಮುಡಿ (Rice Mudi): 30-40 ಕೆ.ಜಿ ತೂಕದ ಅರಿ ಮುಡಿನ್, ಕೇವಲ ಬಾಯಿಡ್ ಚುಚ್ಚಿದ್, ತರೆತ ಮಿತ್ತ್ ದಕ್ಕುನ ಸಾಹಸ.
- ಕಾಸು ದೆಪ್ಪುನು: ನೆಲಟ್ ದೀತಿನ ಕಾಸುನ್ (Coin), ಬೆರಿ ಬಗ್ಗಾದ್ (Backflip) ಬಾಯಿಡ್ ದೆಪ್ಪುನು.
- ಲಿಂಬೆ ಪುಲಿ: ಗಾಳಿಡ್ ದಕ್ಕಿನ ಲಿಂಬೆ ಪುಲಿನ್ ಕತ್ತಿಡ್ ಕಡ್ಪುನ ಸಾಹಸ.
6. ಪರಕೆ ಬೊಕ್ಕ ನಂಬಿಕೆ (Parake)
ಎಚ್ಚದ ಜನಕುಲು ಪಿಲಿ ವೇಷ ಪಾಡುನವು "ಪರಕೆ" (Parake - Vow) ತೀರಿಸರೆ. ಜೋಕುಲೆಗ್ ಹುಷಾರ್ ಇಜ್ಜಂದೆ ಆಂಡ, ಅತ್ತ್ಂಡ ಕಷ್ಟ ಬನ್ನಗ, "ಯಾನ್ ಬರ್ಪಿನ ವರ್ಷ ಪಿಲಿ ವೇಷ ಪಾಡುವೆ" ಪಂಡ್ದ್ ಶಾರದಾ ಮಾತೆಡ ಅತ್ತ್ಂಡ ಕೃಷ್ಣ ದೇವೆರೆಡ ಪರಕೆ ಪನ್ಪೆರ್
ಪಿಲಿ ತಂಡದ ಒಟ್ಟುಗು ಒರಿ 'ಬೇಟೆಗಾರ' (Hunter) ಬೊಕ್ಕ 'ಕರಡಿ' (Bear) ವೇಷದಕುಲು ಲಾ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಉಂದು ಒಂಜಿ ತಂಡದ ಕೆಲ್ಸ.
7. ಮುಗಿತಲ (Conclusion)
"ಪಿಲಿ ನಲಿಕೆ ತುಳುನಾಡ್ದ ಗರ್ವ. ತಾಸೆದ ಪೆಟ್ಟುಗು ಲಕ್ಕಂದಿನ ಕಾರ್ ಇಜ್ಜಿ, ಪಿಲಿ ನಲಿಕೆ ತೂವಂದಿನ ಕಣ್ ಇಜ್ಜಿ."
ಪಿಲಿ ನಲಿಕೆ ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ. ಈ ಕಲೆನ್ ಒರಿಪಾವುನ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರ್ಪುನವು ನಮ್ಮೆಲ್ಲೆರೆನ ಕರ್ತವ್ಯ.
Image And Content Credits: Respected Owners/Respected Photographers.